Sınıf akvaryumu nedir? Akıllı tahtada ücretsiz kurulum rehberi

Öğretmenler için rehber · Yayın: 2 Ekim 2026 · Motivasyon TV ekibi

Sınıf akvaryumu nedir?

"Sınıf akvaryumu" artık tek bir ürünün değil, bir uygulama türünün adı gibi kullanılıyor. Ortak fikir basittir: sınıfın büyük ekranında sanal bir akvaryum yüzer, her öğrencinin orada kendi balığı vardır. Öğrenci arkadaşına yardım ettiğinde, ödevini getirdiğinde ya da söz alarak konuştuğunda öğretmen ona puan verir ve bu puan, öğrencinin balığına düşen yem olarak görünür.

Klasik yıldız tablosundan farkı, ödülün canlı ve görünür olmasıdır. Kâğıda yapıştırılan yıldız bir sayıdır; tahtada yemini yiyen, büyüyen, akvaryuma süs ve yavru getiren bir balık ise çocuk için bir hikâyedir. Öğrenci "kaç puanım var?" diye değil, "balığım nasıl?" diye sorar. Bu da özellikle küçük yaşlarda davranış ile karşılığı arasındaki bağı güçlendirir.

İyi kurulmuş bir sınıf akvaryumunun üç temel kuralı vardır:

• Yalnızca ekleme: Puan kesilmez, ekranda eksi görünmez. Balık en fazla acıkır; hiçbir zaman ölmez.
• Ders akışını bölmemek: Puan öğretmenin elindeki telefondan, tek dokunuşla verilir. Tahtaya yürümek ya da dersi durdurmak gerekmez.
• Ortak hedef: Bireysel balıkların yanında bütün sınıfın birlikte doldurduğu bir hedef vardır; böylece öğrenciler birbiriyle yarışmak yerine birbirini destekler.

Ekranı kendiniz denemek isterseniz canlı önizlemeyi açın; örnek bir sınıfla, sessiz ve hesap gerektirmeden çalışır.

Nasıl çalışır?

Sınıf akvaryumu iki ekranla çalışır: büyük ekran (akıllı tahta, sınıf televizyonu ya da projeksiyon) ve öğretmenin telefonu. Büyük ekran yalnızca gösterir; bütün yönetim telefondadır.

1. Öğretmen telefonda öğrenciye, sonra davranışa dokunur (örneğin "Arkadaşına yardım etti +10").
2. Tahtada o öğrencinin balığına yem düşer ve öğrencinin adı sesli söylenir.
3. Puan, sınıfın ortak hedefine de eklenir; hedef doldukça akvaryum zenginleşir.
4. Bütün sınıf birlikte bir şeyi başardığında "Tüm sınıfa" ödülüyle tek dokunuşta herkesin balığı beslenir.

Takdir anında ve herkesin önünde gerçekleşir; öğretmen ise dersin akışından kopmaz. Kimin hangi davranıştan puan aldığı kendiliğinden kaydedildiği için hafta sonunda "kimi gözden kaçırdım?" sorusuna bakmak da kolaylaşır.

Adım adım ücretsiz kurulum

▶

Kurulum birkaç dakika sürer. İhtiyacınız olan yalnızca tahtanın tarayıcısı ve kendi telefonunuzdur.

1. Ücretsiz hesap açın. Telefonunuzda motivasyontv.com'a girip hesap açın. Kayıt ekranında hesap türü olarak ilkokul için Öğretmen'i, anaokulu ya da anasınıfı için Anaokulu / anasınıfı'nı seçin.
2. Sınıfınızı oluşturun. Öğrencileri ad ya da takma adla toplu ekleyin; bir sınıfa 40 öğrenciye kadar eklenebilir. Soyadı, fotoğraf ya da e-posta gerekmez.
3. Davranış listesine bakın. Hazır bir liste gelir. Adlarını, simgelerini ve puanlarını sınıfınıza göre değiştirin; gerekirse yenilerini ekleyin.
4. Tahtada adresi açın. Akıllı tahtanın tarayıcısında motivasyontv.com/tahta adresini yazın. Ekranda bir QR kod ve 6 haneli bir kod çıkar.
5. Telefonla eşleştirin. Telefonda Giriş → Ayarlar → Tahta / TV bağla bölümüne kodu yazın ya da QR'ı okutun. Tahta bir kez bağlanır, sonra hep hatırlar.
6. Deneme puanı verin. Dersten önce bir iki puan verip tahtada neyin değiştiğini kendiniz görün, sesi dersi bastırmayacak düzeye ayarlayın.

Pardus ya da Android tabanlı etkileşimli tahtalarda tahtanın kendi tarayıcısı genellikle yeterlidir. Tarayıcı çok eskiyse tahtaya bağlı bir bilgisayardan açabilirsiniz. Ayrıntılar için kurulum sayfasına bakın.

Başka bir sınıf akvaryumu aracı kullanıyordunuz? Listesini yalnız tahtanın tarayıcısında tutan araçlarda tarayıcı temizlenince öğrenciler ve puanlar silinir. Eski aracın yedek dosyasını, e-Okul listesini ya da Excel tablonuzu puanlarıyla birlikte taşımak için sınıf listesini buluta taşıma rehberine bakın.

Anasınıfında ve ilkokulda kullanım farkı

Aynı akvaryum fikri iki yaş grubunda farklı işler. Okuma bilmeyen ve sayıları yeni tanıyan bir çocuk için "+5" bir şey anlatmaz; uyanan, yem yiyen, büyüyen bir balık ise anlatır.

Anasınıfı (4–6 yaş)

Anasınıfı tahtasında Akvaryum teması varsayılan olarak gelir (dilerseniz ponpon kavanozu, çiçek bahçesi ya da uzay temasına geçebilirsiniz). Gün şöyle akar:

• Sabah yoklaması: Gelmeyen çocuğun balığı dipte uyur. Çocuk sabah tahtada kendi kartına dokunur, balığı uyanıp yüzeye çıkar. Yoklama fotoğraf yerine çocuğun simgesiyle yapılır.
• Yem: İyi davranışta çocuğun balığına yem düşer; balık yer ve biraz büyür.
• Sınıfın akvaryumu: Ortak hedefe yaklaştıkça akvaryuma bitki, kabuk, mercan, deniz yıldızı, kale ve hazine sandığı eklenir; hedef dolunca yavru balıklar gelir.
• Yanında: Günün yardımcısı, resimli günlük akış, geçiş sayacı ve ses ölçer; ayrıca takım oyunları ve parmakla çizim için Sihirli Tahta.

Anasınıfında ağırlık ortak hedeftedir; süre de kısa tutulur (aynı gün ya da birkaç gün). Tahtada yapılabilecek kısa oyunlar için anasınıfında akıllı tahta etkinlikleri rehberine bakabilirsiniz.

İlkokul (1–4. sınıf)

İlkokul sınıf modunda her öğrencinin balığı tahtada adıyla yüzer, davranışların puan değerleri görünür ("Ödevini getirdi +5", "Arkadaşına yardım etti +10"). Bireysel ilerleme ile sınıfın ortak hedefi birlikte kullanılır, hedef süresi bir iki haftaya uzatılabilir. İlkokulda tahtada iki takımlı bilgi yarışması ve haftalık ders programı da açılabilir.

Hangi davranışlar ödüllendirilir?

Seçilen davranış gözle görülebilir, olumlu ifade edilmiş ve kısa olmalıdır. "Uslu dur" bir beklentidir; öğrenci ne yapınca uslu sayılacağını bilemez. "Söz alarak konuştu" ise herkesin görebileceği bir davranıştır.

Anasınıfında listeyi daha da sadeleştirin: "Oyuncakları topladı", "Sırasını bekledi", "Oyuncağını paylaştı" gibi üç dört davranış yeter. Yalnızca akademik başarıyı ödüllendirmek, başarısı henüz görünmeyen öğrenciyi sistemin dışında bırakır; çabayı ve arkadaşlığı da listeye koyun. Davranış seçimi ve puan değerleri üzerine daha ayrıntılı bilgi sınıfta ödül sistemi rehberinde.

Adil puanlama: her balık beslenebilmeli

Ekranda her öğrencinin balığı göründüğü için, hiç yem almayan bir balık da herkesin gözü önündedir. Bu yüzden adalet sınıf akvaryumunda kâğıt tablodan daha önemlidir.

• Gün sonunda bakın. Telefondaki kayıtta bugün hiç puan almamış öğrenci varsa, ertesi gün ona bilinçli olarak bir fırsat yaratın: bir görev verin, tahtaya kaldırın.
• Sessiz öğrenciyi unutmayın. Göze batan öğrenciler daha çok fark edilir. Sessizce çalışmak, sırasını beklemek de puan kazandırsın.
• Tüm sınıfa ödülü kullanın. Sınıf zamanında hazırlandığında ya da sessizce sıraya girdiğinde herkesin balığını birden besleyin.
• Puanı şişirmeyin. Her şeye puan verilirse yemin anlamı kalmaz. Alışkanlık hâline gelen davranışı listeden çıkarıp yerine yenisini koyun.
• Sıralama yapmayın. "En büyük balık kimin?" yerine "Akvaryumumuz ne kadar doldu?" diye konuşun.

Sık yapılan hatalar

• İlk gün çok davranışla başlamak. Öğrenciler listeyi akılda tutamaz; dört beş davranışla başlayıp zamanla değiştirin.
• Sistemi sınıfa tanıtmamak. İlk derste listeyi birlikte okuyun, her davranışı canlandırın. Ne yapınca yem düşeceğini bilen öğrenci sistemi adil bulur.
• Puanı geç vermek. Ders sonunda toplu verilen puan, davranışla bağını kaybeder. Puan davranışın hemen ardından verilmeli.
• Balığı tehdit aracı yapmak. "Böyle devam edersen balığın aç kalır" demek sistemi cezaya çevirir. İstenmeyen davranışı puanla değil, kısa ve sakin bir birebir konuşmayla ele alın.
• Sesi fazla açık bırakmak. Sesli tebrik takdiri güçlendirir, ama dersi bastırmamalı.
• Birkaç hafta sonra bırakmak. Öğrenciler tutarsızlığı hemen fark eder. Gerekirse davranış listesini yenileyin, ama akvaryumu kapatmayın.

Veliye yansıması

Sınıf akvaryumu yalnızca okulda kalmak zorunda değildir.

• İlkokulda sınıf kodu: Öğretmen sınıf kodunu velilerle paylaşır. Veli kodu kendi uygulamasında girince çocuk evde televizyonda pratik sorularıyla (Matematik, Türkçe, Hayat Bilgisi, Fen, İngilizce) çalışır; öğretmen "Evde çalışanlar" ekranında bu hafta kimin çalıştığını ve sınıfın hangi konularda zorlandığını görür. Tahtada kimin kaç gün çalıştığı görünür, kimin kaç yanlış yaptığı görünmez.
• Ders programı: Öğretmen haftalık programı girdiyse sınıfa bağlı veliler panelde ertesi günün derslerini görür.
• Evde kendi akvaryumu: Aile hesabında çocuğun evdeki televizyonda kendi akvaryumu olur. Diş fırçalamak, oyuncak toplamak gibi görevleri yaptıkça balığı beslenir ve büyür; okulda tanıdığı oyun evde de devam eder.
• Anaokulunda veli ekranı: Kreş paketlerinde veli, çıkış saatinde "Geldim, kapıdayım" diye bildirir ve tahtada çocuğa sesli duyurulur; günlük rapor ve duyurular da veliye ulaşır. Paket ayrıntıları Okullar sayfasında.

Veliyle konuşurken balığı bir karne gibi değil, sınıfın ortak oyunu gibi anlatın. "Balığın bugün kaç yem yedi?" yerine "Bugün sınıfta kime yardım ettin?" sorusu evdeki sohbeti de olumlu davranışa yöneltir.

Sık sorulan sorular

İlgili rehberler